توسعه همکاری تجاری، در گرو حل موانع قبلی
کیوان جعفری طهرانی، کارشناس ارشد حوزه معدن و صنایع معدنی، با اشاره به سفر وزیر صنعت، معدن و تجارت به پاکستان، این سفر را فرصتی برای تقویت روابط اقتصادی دو کشور دانست و به «دنیای اقتصاد» گفت: با توجه به تحرکات دیپلماتیک اخیر پاکستان و نقش این کشور در تسهیل برخی مذاکرات منطقهای، انتظار میرود رایزنیهای انجامشده بتواند به توسعه همکاریهای تجاری و رفع بخشی از موانع موجود در مبادلات دو کشور منجر شود.
وی با اشاره به مشکلات ایجادشده در روند حمل و نقل کالاهای ایران در ماههای اخیر گفت: همزمان با تشدید تنشهای منطقهای، پیشنهادی از سوی پاکستان مطرح شد تا بخشی از محمولههای تجاری ایران به جای تخلیه در بنادر جنوبی کشور، از طریق بنادر کراچی و گوادر وارد زنجیره ترانزیتی ایران شوند. این پیشنهاد با استقبال اتاق بازرگانی ایران، تشکلهای اقتصادی و تعدادی از فعالان بخش خصوصی مواجه شد و بخشی از تجار نیز از این مسیر استفاده کردند. در آن مقطع تعدادی کانتینر در بندر کراچی تخلیه شد که همه آنها متعلق به ایران نبود و بخشی از آنها کالاهای ترانزیتی بودند که از مسیر ایران به کشورهای همسایه ارسال میشدند. با این حال، سهم قابلتوجهی از این محمولهها به کالاهای وارداتی ایران اختصاص داشت و همین موضوع موجب شد موضوع انتقال آنها به داخل کشور اهمیت بیشتری پیدا کند.
این کارشناس معدن با بیان اینکه چند ماه از این اتفاق گذشته است، تصریح کرد: مذاکراتی که اکنون میان دو کشور در جریان است، امیدوارکننده به نظر میرسد، اما موفقیت این مذاکرات زمانی قابل ارزیابی خواهد بود که نتایج آن در میدان عمل نیز مشاهده شود. تجربه نشان داده است که توافقهای سطح عالی میان مقامات اگر با سازوکار اجرایی مشخص، تقسیم وظایف دستگاههای مسوول و زمانبندی عملیاتی همراه نباشد، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. وی ادامه داد: انتقال ایمن کانتینرها از خاک پاکستان به مرزهای ایران نیازمند هماهنگی کامل میان نهادهای اجرایی و امنیتی دو کشور است. در برخی مسیرها نیز تامین امنیت محمولهها و اسکورت آنها از سوی نیروهای ارتش پاکستان ضروری است. موضوعی که باید در توافقات دوجانبه به صورت شفاف پیشبینی شود تا روند ترانزیت بدون وقفه انجام گیرد.
جعفری طهرانی درباره ظرفیت همکاریهای معدنی میان ایران و پاکستان نیز گفت: روابط تجاری دو کشور در حوزه مواد معدنی سابقهای بیش از دو دهه دارد. در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی صادرات سنگآهن ایران به پاکستان رونق قابلتوجهی داشت، اما از حدود سال ۲۰۱۰ این روند با کاهش مواجه شد. از سال ۲۰۱۵ نیز صادرات برخی محصولات زنجیره فولاد، از جمله آهن اسفنجی، دوباره از سر گرفته شد و همچنان در مقیاس محدود ادامه دارد. با این حال، ظرفیت توسعه همکاریهای معدنی میان دو کشور وجود دارد و یکی از مهمترین زمینههای همکاری میتواند تامین گندله مورد نیاز واحدهای فولادسازی پاکستان باشد.
این کارشناس حوزه معدن در پایان تاکید کرد: انتظار میرود مذاکرات اخیر صرفا به تسهیل حملونقل محدود نشود و طرفین درباره ترکیب کالاهای قابل مبادله، افزایش حجم تجارت و توسعه صادرات محصولات معدنی نیز به توافقهای مشخص دست یابند. در صورت برنامهریزی هدفمند، ظرفیت ارتقای مبادلات معدنی میان ایران و پاکستان بیش از وضعیت فعلی خواهد بود.
منبع: دنیای اقتصاد