تحلیلگر ارشد بینالمللی حوزه آهن و فولاد در گفت و گو با ایراسین مطرح کرد: چین، ژاپن و هند؛ مثلث قدرتمند بازار فولاد ۲۰۲۶
کیوان جعفریطهرانی، تحلیلگر ارشد بینالمللی بازار آهن و فولاد، با اشاره به سیاستهای جدید چین در برنامه پنجساله پانزدهم، معتقد است بازار جهانی فولاد و سنگآهن در سال ۲۰۲۶ وارد مرحلهای از «تعادل شکننده» خواهد شد؛ تعادلی که حاصل کنترل تولید چین، مدیریت بازار مسکن، محدودیتهای صادراتی و سیاستهای حمایتی کشورهایی مانند هند و ژاپن است و اگرچه مانع سقوط شدید قیمتها میشود، اما بازار را همچنان در معرض نوسانات کوتاهمدت و تغییرات تقاضا نگه میدارد.
به گزارش ایراسین، بازار جهانی فولاد و سنگآهن در سال ۲۰۲۶ با چالشها و فرصتهای متعددی روبهرو است. چین، بهعنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد و اصلیترین خریدار سنگآهن جهان، سیاستهای جدید خود را در چارچوب برنامه پنجساله پانزدهم اعلام کرده و تمرکز ویژهای بر کنترل تولید و مدیریت ظرفیتها دارد. همزمان، بازار مسکن و توسعه شهری در این کشور نیز تحت سیاستهای تثبیت بازار و کاهش موجودی انباشته قرار گرفته است که مستقیماً بر تقاضای داخلی فولاد اثرگذار است.
از سوی دیگر، کشورهای مصرفکننده فولاد مانند ژاپن و هند نیز با اتخاذ سیاستهای حمایتی و عوارض وارداتی، تلاش دارند تولید داخلی خود را تقویت کرده و از اثرات نوسانات بازار جهانی بر صنایع داخلی محافظت کنند. کارشناسان داخلی و بینالمللی پیشبینی میکنند که در سال ۲۰۲۶، ترکیبی از کنترل تولید چین، محدودیت صادرات و سیاستهای حمایتی دیگر کشورها میتواند بازار فولاد و سنگآهن را در مسیر نسبی تعادل قیمتها قرار دهد، هرچند فشارهای کوتاهمدت و تغییرات تقاضا همچنان بر روندها اثرگذار خواهند بود.
در این شرایط، گفتوگوی اختصاصی ایراسین با کیوان جعفریطهرانی، تحلیلگر ارشد بینالمللی حوزه آهن و فولاد، تصویری روشن از چشمانداز سال آینده و تأثیر سیاستهای جهانی و منطقهای بر بازار فولاد ارائه میدهد.
ایراسین: آخرین تحولات بازار فولاد و سنگآهن چین را چطور ارزیابی میکنید؟
جعفریطهرانی: کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین ( NDRC) در تاریخ ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ سیاستهای صنایع سنتی، از جمله فولاد، را در چارچوب برنامه پنجساله پانزدهم اعلام کرد. طبق این برنامه، کنترل تولید فولاد خام ادامه پیدا میکند، افزایش ظرفیت بدون مجوز ممنوع است و ادغام شرکتها برای یکپارچهسازی صنعت ترویج میشود. همچنین تأکید ویژهای روی تعمیق اصلاحات ساختاری سمت عرضه و هماهنگی میان عرضه و تقاضا شده است.
ایراسین: سیاست املاک و مستغلات چین چه تأثیری بر بازار فولاد دارد؟
جعفریطهرانی: در روزهای ۲۲ و ۲۳ دسامبر، کنفرانس ملی مسکن و توسعه شهری–روستایی در پکن برگزار شد. این نشست عملکرد ۲۰۲۵ را بررسی و وظایف کلیدی ۲۰۲۶ را مشخص کرد. دولت بر تثبیت بازار املاک، کنترل عرضه جدید و کاهش موجودی انباشته تأکید کرده است. این موضوع مهم است چون بازار مسکن تأثیر مستقیم بر مصرف فولاد در بخش ساختوساز دارد.
ایراسین: با توجه به این سیاستها، چشمانداز بازار فولاد و سنگآهن چین در ۲۰۲۶ چیست؟
جعفریطهرانی: چین بزرگترین تولیدکننده فولاد و خریدار سنگآهن جهان است. انتظار میرود بازار ۲۰۲۶ تعادل قیمتی نسبی داشته باشد. تولید فولاد خام چین در ۱۱ ماهه سال ۲۰۲۵ حدود ۸۹۲ میلیون تن بود که ۴٪ کمتر از سال ۲۰۲۴ است و پیشبینی میشود با روند مشابه در ۲۰۲۶ به حدود ۹۳۰ میلیون تن برسد. محدودیتهای تولید و کاهش صادرات، توازن عرضه و تقاضا را به نوعی حفظ خواهد کرد.
ایراسین: تحلیل شما درباره قیمت سنگآهن و زغالسنگ چیست؟
جعفریطهرانی: برخلاف نظر برخی بانکها و تحلیلگران بینالمللی که پیشبینی کاهش شدید قیمت سنگآهن تا حدود ۸۰ دلار را میکنند، من معتقدم کاهش جدی رخ نخواهد داد. در عوض زغالسنگ ککشو شانس افزایش قیمت بیشتری دارد و احتمالاً به دلیل تهدید در تأمین، روند صعودی پیدا خواهد کرد. میانگین قیمت فولاد هم در سناریوی خنثی، بهبود ملایم خواهد داشت، هرچند به میزان تعدیل عرضه فولادسازان بستگی دارد.
ایراسین: درباره اعتراض ژاپن نسبت به سیاست صادرات فولاد چین توضیح دهید.
جعفریطهرانی: رئیس فدراسیون آهن و فولاد ژاپن گفته است که مجوز صادرات فولاد چین از ۲۰۲۶ راهحل مازاد تولید نیست و هدف اصلی آن کنترل کیفیت محصولات است، نه مدیریت حجم عرضه. نگرانی اصلی بازار جهانی، افزایش صادرات چین به دلیل یارانهها و تولید مازاد است. تقاضای داخلی ژاپن در ۲۰۲۶ تغییر محسوسی ندارد و تولید فولاد این کشور به پایینترین سطح چند دهه اخیر میرسد؛ در ۲۰۲۵ حدود ۸۱ میلیون تن بود و کاهش ۳ میلیون تنی همانند ۲۰۲۴ محتمل است.
ایراسین: وضعیت فولاد هند و سیاستهای حمایتی آن چگونه است؟
جعفریطهرانی: دولت هند در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ عوارض CVD بر محصولات فولادی تخت وارداتی وضع کرد، شامل کلاف و ورقهای نورد گرم و سرد، فولادهای پوششدار و رنگی. این عوارض از ۲۱ آوریل ۲۰۲۵ به مدت ۲۰۰ روز اعمال میشود و در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ با کاهش جزئی تمدید خواهد شد. هدف از این اقدام، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و جلوگیری از آسیب ناشی از واردات زیاد است.
ایراسین: جمعبندی شما از وضعیت بازار فولاد و سنگآهن در سال ۲۰۲۶ چیست؟
جعفریطهرانی: با توجه به سیاستهای پنجساله چین، ثبات بازار مسکن، کنترل صادرات و عوارض حفاظتی هند، بازار فولاد و سنگآهن در ۲۰۲۶ تحت تأثیر محدودیت تولید چین، کاهش صادرات و حمایتهای داخلی کشورهای مصرفکننده خواهد بود. این شرایط یک تعادل شکننده اما نسبتاً پایدار برای بازار جهانی ایجاد میکند.
منبع: ایراسین